Roosje Dejonghe

HoGent
departement Vertaalkunde
vakgroep Frans

Groot-Brittannïelaan 45 9000 Gent
Tel.: 09/224 97 50
Fax.: 09/224 97 01
E-mail:roosje.dejonghe@hogent.be

 

 

 

 

Bio

Roosje Dejonghe studeerde in 2000 af als licentiaat in de Politieke Wetenschappen aan de UGent. Na enkele jaren in de privésector te hebben gewerkt (als consultant personeelsbeleid voor de lokale openbare sector) koos ze in 2005 voor een nieuwe studie aan de Hogeschool Gent; in 2009 behaalde ze het diploma van Master in het Vertalen. Sinds september 2009 werkt ze aan een proefschrift over de vertalingen van Albert Camus’ L’Etranger in het Engels, Nederlands, Portugees en Spaans. Het onderzoek is gericht op de culturele transfers in het vertaalproces en op de comparatieve en descriptief-interpretatieve analyse van de vertalingen. Haar onderwijsopdracht betreft voornamelijk het vertalen uit het Frans in het Nederlands.

 

Affiliatie

  • Hogeschool Gent, departement Vertaalkunde, vakgroep Frans: assistente Hogeschool Onderzoeksfonds
  • Universiteit Gent, faculteit Letteren en Wijsbegeerte, vakgroep Romaanse talen, andere dan het Frans: geaffilieerd onderzoeker

 

Korte beschrijving onderzoeksactiviteiten

  • L’Etranger (Albert Camus)
  • vertaalvergelijking
  • literair vertalen
  • evoluties in vertaalopvattingen
  • receptieonderzoek
  • stilistische analyse

 

Korte beschrijving onderzoeksactiviteiten met betrekking tot de kernactiviteiten van de AOG

L’Etranger van Albert Camus: Culturele transfers en descriptief-interpretatieve analyse van de vertalingen in het Engels, Nederlands, Portugees en Spaans 


L’Etranger van Albert Camus (1942) is een van de belangrijkste Franse romans uit de twintigste eeuw. De roman was in allerlei opzichten vernieuwend, en onder meer door de sobere stijl, de volmaakte harmonie tussen inhoud en vorm en de opmerkelijke narratologie is het een roman met tijdloze dimensies. Sinds de publicatie zijn aan de roman talrijke studies uit diverse disciplines gewijd en ook vandaag nog blijft het werk aanzetten tot onderzoek en artistieke creaties.

Met deze doctoraatsstudie willen wij een bijdrage leveren tot het onderzoek naar het werk van Camus en wel in een nog grotendeels onontgonnen domein: vertalingen van L’Etranger. Dit werk is één van de meest vertaalde Franse romans uit de twintigste eeuw. Toch staat de omvang van het vertaalonderzoek ervan in schril contrast met de uitvoerige romananalyse.

Deze studie bouwt voort op de bevindingen uit onze masterproef, waarin we de enige Nederlandse vertaling (1949, Adriaan Morriën) hebben bestudeerd. Na een literatuurstudie van de stilistische kenmerken van L’Etranger, zijn we nagegaan in welke mate de Nederlandse vertaling deze stijlkenmerken respecteert. Ons masterproefonderzoek toont aan dat de vertaling van Morriën enigszins verouderd is qua woordgebruik en toon. Morriën wijkt af van de sobere stijl van het origineel door talrijke expliciteringen en significante grammaticale ingrepen. We veronderstellen dat dit soort van ‘ontrouw’ aan de brontekst ook in verband moet worden gebracht met de heersende vertaalopvattingen uit het midden van de vorige eeuw.

Dit zullen we verder bestuderen in ons doctoraatsonderzoek, voor de vertalingen van L’Etranger in vier talen (Engels, Nederlands, Portugees en Spaans). Elke vertaling en hervertaling baadt immers in een specifieke culturele en historische context en vertaalopvattingen, die de keuzes van de vertaler beïnvloeden, zijn aan evoluties onderhevig.

De vertaalproblematiek van een literair werk is ook onlosmakelijk verbonden met de culturele en historische context waarin het wordt gepubliceerd en gelezen. Een vertaling vertelt iets over de manier waarop men op een bepaald moment en in een bepaalde context het werk leest. Daarnaast geeft een vertaling een brontekst ook een nieuw leven in een ander taalsysteem, een andere culturele omgeving en vaak ook in een andere tijd: er grijpt een transfer plaats, een materiële verplaatsing van een object in de ruimte en in de tijd. Een eerste deel van ons onderzoek omvat de macrostructurele studie van de culturele transfers van L’Etranger in de ruimte en in de tijd.

Een tweede deel van ons onderzoek behelst de comparatistische descriptieve en interpretatieve analyse van de vertaalstrategieën en de significante verschuivingen. Op basis van een grondig onderzoek van de multidisciplinaire studies van L’Etranger, gaan we over tot de analyse van de betekenisdragende elementen in de tekst, voornamelijk op het microniveau, die we zullen onderzoeken in vertaling.

Het resultaat van deze studie is een historische en contextgerelateerde analyse van de vertaalstrategieën en –verschuivingen in het viertalige vertaalcorpus van L’Etranger. De comparatistische analyse van de vertalingen werpt zo een nieuw licht op deze fascinerende brontekst. Op die manier levert deze studie niet alleen nieuwe inzichten op voor het vertaalonderzoek naar L’Etranger maar ook voor de brontekst zelf.

Ons onderzoek sluit daarmee aan op de verschillende invalshoeken van de onderzoekslijn Cultuur en vertaling van het Departement Vertaalkunde van de Hogeschool Gent: we beogen een analytische en vergelijkende studie van een aantal (her)vertalingen van eenzelfde brontekst en bestuderen daarbij de relatie tussen origineel en vertalingen, met aandacht voor de meer filosofische aspecten omtrent cultuur in vertaling en de studie van literaire vertalingen in een culturele en ideologische context.

 

Link naar publicaties

http://biblio.ugent.be/person/802000671760

http://users.telenet.be/samenleving-en-politiek/archief/2001jrg8nr07DejongheRoosje.htm

 

Lijst met publicaties

  • Albert Camus' Poetics of Strangeness in Translation: A Comparative Analysis of Text in Context. In: Journal of Camus Studies, 2011, 4, pp.22-32.
  • Een onaantastbare vertaling? Adriaan Morriëns vertaling van L’Etranger. In: Filter, tijdschrift voor vertalen, 2011, 18, 3, pp.38-49.
  • L’Étranger d’Albert Camus en traduction ou un classique revisité. In: Romaneske, 2010, 35, 4, pp.22-28.
  • Een gemeenschappelijke identiteit voor de Europese Unie? Een schets van een impasse. In: Samenleving en Politiek, 2001, 8, 7, pp.16-23.

Onderwijsactiviteiten

Interpreteren en vertalen Frans – Nederlands